Dosze w ajurwedzie - klucz do zrozumienia równowagi ciała i umysłu

Dosze to subtelne siły, które regulują wszystkie procesy zachodzące w organizmie. Według ajurwedy każdy z nas ma unikalną kombinację trzech dosz, która określa odpowiedni typ konstytucyjny. Dominacja jednej lub dwóch dosz wpływa na nasz wygląd, osobowość, preferencje żywieniowe oraz tendencje zdrowotne. W ajurwedyjskim podejściu do zdrowia chodzi o to, aby wszystkie dosze były w równowadze, ponieważ tylko wtedy organizm funkcjonuje optymalnie, zapewniając mu dobrostan. Każda dosza ma swoje cechy, zarówno fizyczne jak i psychiczne. W zależności od dominacji poszczególnych dosz można określić, jak odpowiednio dbać o zdrowie , aby uzyskać równowagę energetyczną w organizmie.

To połączenie eteru i powietrza. Odpowiada za wszystkie procesy związanie z ruchem ciała, oddychanie i proces wydalania. Kontroluje dwie pozostałe dosze. To energia, która nadaje lekkość, elastyczność, ale także podatność na zmiany i niestabilność.

Cechy:

• Delikatna budowa ciała, osoba szczupła, raczej wysoka.
• Małe oczy, suche włosy.
• Sucha, szorstka skóra, pękające naczynka.
• Niechęć do zimna, zimne dłonie i stopy.
• Duża aktywność, to osoby lubiące ruch.
• Szybka mowa, gestykulacja.
• Kreatywność, dobra intuicja.
• Niezdecydowanie, nerwowość, to często osoby zmartwione, zaniepokojone, przerażone.
• Dominująca pamięć krótkotrwała.
• Osoby z dominującą vatą robią kilka rzeczy na raz, rzadko kończąc poprzednią do końca.
• Nieregularne odczuwanie głodu, szybki metabolizm.
• Skłonność do zaparć.
• Wrażliwość na bodźce zewnętrzne: hałas, dotyk, światło, barwy.

Tendencja do chorób:

• Osłabienie, utrata wagi.
• Biegunki, zaparcia, IBS, hemoroidy, polipowatość jelita grubego.
• Niestrawność, wymioty, wzdęcia, gazy, nagromadzenie toksyn w jelicie.
• Artretyzm, zapalenia stawów.
• Bóle gardła, zapalenie krtani, osłabienie głosu, migdałki.
• Suche włosy, skóra, kruche paznokcie.
• Lęki, nadpobudliwość, niepokój, bezsenność, depresja.

Zalecenia:

• Poszukiwanie spokoju i poczucia bezpieczeństwa.
• Unikać stresu psychicznego i pracy do późna w nocy.
• Unikać przemarznięcia, mrozu, surowej żywności i zimnych napojów.
• Jeść regularnie, szczególnie gotowane, ciepłe posiłki.
• Najlepszy smak dla vaty to słodki, słony i kwaśny.
• Unikać kawy w późnych godzinach popołudniowych.
• Drzemki wykonywać w godzinach kryzysowych między 14-18. Zasypiać do 22.
• Ograniczyć tv, komputer i telefon.
• Odpoczynek na słońcu, w ciepłym i przytulnym pomieszczeniu.
• Zalecane sporty: joga, tai chi, fitness, lekki bieg, jazda na rowerze.
• Zalecane masaże: rozgrzewające, nawilżające, przy użyciu ciepłych olejów - ajurwedyjski, szwedzki.
• Osoby z typem vata powinny codziennie wykonywać sobie masaże najlepiej wcześnie rano lub przed ciepłą kąpielą wieczorem.
• Zaleca się tez wykonywanie regularnych masaży profesjonalnych co najmniej 1 raz w miesiącu.
• Olej sezamowy, migdałowy.
• Olejki eteryczne: rozgrzewające i uspokajające takie jak: cynamon, piżmowiec, cyprys, drzewo sandałowe, jaśmin, róża.

To połączenie ognia i wody. Odpowiada za ciepło w organiźmie, metabolizm i procesy trawienia, reguluje temperaturę ciała i kolor skóry. To dosza energiczna, ambitna, lecz może również prowadzić do nadmiernego temperametru i łatwego wybuchu.

Cechy:

• Średnia budowa ciała, umiarkowana masa ciała.
• Ciepła skóra, skłonność do potliwości.
• Duża sprawność fizyczna, ciało sportowca.
• Odczuwanie silnego głodu, dobre trawienie.
• Skłonność do jadania niesłużących produktów.
• Skłonność do luźniejszych stolców.
• Preferowanie zimnych potraw i napojów.
• Niechęć do upałów.
• Skłonność do znamion, piegów.
• Dobra pamięć.
• Osoby z dominującą doszą pitta mają bojowy charakter, często wchodzą w konfrontacje, bronią swoich racji.
• Są bardzo inteligentni, racjonalni i pragmatyczni.
• Charakteryzuje je dobre zorganizowanie, preferencje kierownicze, łatwość wypowiadania się.
• Niecierpliwość, złość, agresja, zdenerwowanie.

Tendencja do chorób:

• Często podwyższona temperatura cała i ciśnienie krwi.
• Częste stany zapalne i infekcje, choroby zapalne zatok.
• Zaburzenia trawienia, czynności wątroby.
• Wrzody, zgaga.
• Alergie, wysypki, łuszczyca, pieczenie skóry.
• Osłabienie wzroku.
• Nadmierna potliwość, problemy ze snem.
• Poczucie wyższości, egocentryzm z tendencją do działań manipulacyjnych.
• Niecierpliwość, drażliwość.

Zalecenia:

• Unikanie ostrych promieni słonecznych, stosowanie filtrów na skórę.
• Regularne pory posiłków o dobrej jakości, zmniejszenie tłustych, ciężkich, słonych i mocno przyprawionych potraw.
• Dobra atmosfera podczas spożywania posiłków.
• Pic dużo płynów.
• Między godzina 10-14 główny posiłek.
• Dbać o zapewnienie odpowiedniej ilości snu.
• Zalecany sport: bieganie, pływanie, wspinaczka, sporty wyczynowe.
• Korzystne są masaże bez użycia oleju lub wykorzystując jego bardzo małą ilość.
• Masaże na bazie olejów chłodzących: kokosowy, słonecznikowy, lawendowy.
• Olejki eteryczne: drzewo sandałowe, jaśmin, róża, fiołek, irys, lotos, lawenda, mięta.

To połączenie wody i ziemi. Odpowiada za budowę ciała, stabilność fizyczną, odporność. To dosza, która charakteryzuje się spokojem, opanowaniem i wytrzymałością, ale także tendencją do opóźnionego metabolizmu oraz łatwiejszemu odkładaniu się tłuszczu.

Cechy:

• Stabilna, ciężka budowa ciała, rozłożysta klatka piersiowa.
• Duża siła i wytrzymałość.
• Mocne, grube, często ciemne włosy.
• Przetłuszczająca się, gładka skóra.
• Powolne ruchy, wolne tętno.
• Niewielkie poczucie głodu, wolne trawienie.
• Osoby te są przyjazne, o spokojnym charakterze.
• Są rzetelne, cierpliwe, nie lubią zmieniać swoich nawyków.
• Potrafią współpracować, lubią prace w grupie.
• Nie lubią mokrej, deszczowej pogody.
• Powolne podejście do rzeczy, powolne rozumienie, dobra pamięć długotrwała.
• Głęboki, długi sen.

Tendencja do chorób:

• Niedoczynność tarczycy.
• Nadwaga, otyłość, zatrzymywanie wody.
• Cukrzyca, wysoki cholesterol.
• Nadciśnienie.
• Grypa, uczucie zimna, kaszel, katar, choroby płuc.
• Depresja.
• Ociężałość, senność.

Zalecenia:

• Unikać ciężkich, tłustych potraw.
• Lekka, ziołowa, ciepła dieta.
• Unikać sięgania po niezdrowe przekąski.
• Zredukować zbędny sen.
• Szukać nowych wyzwań i motywacji, by uniknąć stagnacji i apatii.
• Częste zmiany i różnorodność.
• Zalecany sport: bieg wytrzymałościowy, wioślarstwo, trening siłowy, podnoszenie ciężarów.
• Masaże o średniej intensywności, pobudzający, energetyczny, poprawiający krążenie: shiatsu, limfatyczny, ajurwedyjski.
• Oleje: sezamowy, imbirowy, gorczycowy.
• Ojelki eteryczne: jojoba, szałwia, cedr, sosna, piżmo, paczula, cynamon.

Zrozumienie swojej konstytucji dosza oraz utrzymanie ich równowagi jest kluczowe dla utrzymania zdrowia i dobrego samopoczucia.